Categories
Shëndeti

Çfarë ndryshon në jetën tuaj nëse zgjoheni një orë më herët?

Gjerësisht populli mendon se ata që flenë dhe zgjohen herët të jenë të shëndetshëm dhe të mençur. Mirëpo, hulumtimi i fundit i botuar në JAMA Psychiatry mbështet pjesën e parë të kësaj teoreme të vjetër, duke sugjeruar se njerëzit që zgjohen rregullisht një orë më herët se zakonisht, por nuk flenë më pak, mund të zvogëlojnë rrezikun e tyre për depresion të rëndë.

Studiuesit grumbulluan të dhënat nga pothuajse 840,000 njerëz në kontinentin tonë, duke kërkuar variantet më të zakonshme gjenetike që ndikojnë në kronologjinë e një individi, pra preferencat e tyre në lidhje me kohën e caktuar të gjumit. Kështu, ata mësuan se ata që zgjohen herët dhe ata që preferojnë të hapin sytë më vonë gjatë ditës, dhe pastaj të gjejnë njerëzit që janë diagnostikuar me çrregullime të rënda depresive, përcjell abcnews.al.

Pra, kur shikuan të gjithë këtë informacion, shkencëtarët zbuluan se njerëzit që ishin të predispozuar gjenetikisht të zgjoheshin një orë më herët në mëngjes kishin një rrezik 23% më të ulët të depresionit sesa ata që u zgjuan më vonë.

Rezultatet lidhen me ato të një studimi tjetër, i cili tregoi një përmirësim në shkallën e depresionit tek njerëzit që ndryshuan kohën e gjumit dhe zgjimin, duke rënë në shtrat një orë më herët se rutina e tyre e zakonshme. Gjithsesik, studiuesit pranojnë se duhet një provë më e madhe klinike për të përcaktuar nëse një ndërhyrje e tillë është vërtet domethënëse.

Categories
Këshilla Shëndeti

Dëshiron të shtosh pak dozën e lumturisë? Zbukuroje ditën me pesë zakone të thjeshta

Rregullimi i krevatit – Ndërsa shumë njerëz mendojnë se është një nënvlerësim, rregullimi i shtratit tuaj në mëngjes ju jep një ndjenjë të arritjes në fillim të ditës.

Komunikim i shkurtër me të dashurit – Nuk duhet të jetë një bisedë e gjatë, thjesht mund t’u dërgoni atyre një video apo mesazh argëtues që duhet ta shihni së shpejti. Nuk kalon shumë kohë për të treguar se kujdeseni për ta. Përveç të qenit në krah të ngjarjeve në jetën e njerëzve të dashur, ju gjithashtu do të ndjeni praninë e tyre gjatë ditës.

Vajra esenciale – Edhe pse ka shumë kërkime kontradiktore mbi efektivitetin e vajrave esenciale kur është fjala për kurimin e sëmundjeve, fakti është se aroma e livandos relakson dhe rozmarina ju qetëson. Zgjidhni atë që ju përshtatet më së miri.

Lëvizni për pesë minuta – Eshtë shumë e rëndësishme t’i kushtoni pesë minuta në ditë vetes, pavarësisht nëse është një meditim i shkurtër, vallëzimi me këngën tuaj të preferuar ose shtriqje – zgjidhni vetë. Eshtë e rëndësishme të filloni të ndiheni të sigurt dhe të fortë, dhe mos harroni të falënderoni trupin tuaj për gjithçka që bën për ju.

Hani frutat tuaja të preferuara – Kur ishte hera e fundit që keni ngrënë një ananas? Blini frutat tuaja të preferuara dhe kënaquni.

Categories
Shëndeti

Ja çfarë ndodh nëse hani mish pule të pagatuar, mos e bëni kurrë këtë gabim!

Biftek “al sangue”? Po, faleminderit! Karkaleca crudo? Patjetër! Mish pule të pagatuar? Jo dhe jo për 1000 vjet, faleminderit. Nëse kurioziteti ju ka shtyrë ndonjëherë të shijoni mish pule apo të çdo shpendi tjetër të pagatuar, gjasat janë që nuk keni pasur një ekperiencë të mirë.

Mishi i pulës i pagatuar dhe lëngjet e tij janë shpesh të kontaminuar me bakterin campylobacter, salmonelë dhe bakterin clostridium perfringens. Ndaj konsumimi i këtij mishi mund të shkaktojë të vjella të kombinuara me diarre, temperaturë dhe kontraksione të forta të stomakut.

Në varësi të baktereve që merren, simptomat mund të fillojnë brenda 6 orëve ose edhe 2 deri në 5 ditë pas konsumimit të mishit. Dhe më e keqja është se pas konsumimit ndoshta aksidental, nuk ka asgjë që mund të bësh që të shpëtosh prej këtyre simptomave. As shpëlarja e gojës dhe as të stimulimi i së vjellës nuk ndihmon.

Në raste të tilla, kur simptomat janë përkeqësuar, është e nevojshme paraqitja në spital ku mjekët me siguri do të dijnë ç’të bëjnë. Por a ndodh e njëjta gjë edhe nëse mishi i pulës është pakëz i pagatuar mirë. Fatkeqësisht po!

Përgjithësisht, mishi i pulës i gatuar mirë duhet të ketë ngjyrë të bardhë deri në qendër të tij, ku temepratura e lartë depërton me më shumë vështirësi. Nëse mishi ka ngjyrë rozë në pjesën e brendshme, do të thotë se nuk është gatuar mjaftueshëm dhe nuk është aspak i sigurt për konsum.

Categories
Shëndeti

Si t’i zgjidhni dhe ruani dardhat

Dardhat janë të pasura me lëndë ushqyese si fibra, antioksidantë, minerale dhe vitamina, ndërsa kanë pak kalori, aciditet të ulët dhe efekt shumë të ulët alergjik. Ato janë një burim i mirë i fibrave dietike, pasi 100 g dardhë sigurojnë 3.1 g fibra. Dardhat janë një burim i mirë i mineraleve si bakri, hekuri, kaliumi, mangani dhe magnezi, si dhe vitamina B. Ato janë të pasura me pektinë, e cila ul ndjeshëm nivelin e kolesterolit “të keq” (LDL). Është i pasur me flavonoide si β-karoteni, luteina dhe zeaksantina.

Dardhat gjenden në nuanca të ndryshme si jeshile e hapur, jeshile-verdhë, e verdhë, e verdhë e hapur/e artë, jeshile me të kuqe në varësi të varietetit.

Mirëmbajtja – Ideali është që t’i lini të piqen në temperaturën e dhomës së pari dhe më pas t’i vendosni në frigorifer, pa i larë. Ato do të zgjasin të paktën një javë. Rregulli i përgjithshëm është se freskia ngadalëson maturimin e tyre dhe nxehtësia e përshpejton atë. Ruani ato në frigorifer veçmas nga frutat/perimet e tjera, pasi lëshojnë etilen i cili shpejton shumë pjekjen dhe zvogëlon ditët e ruajtjes së perimeve dhe frutave të tjerë.

Dardhat kur korrren në fazën e duhur të pjekurisë mund të ruhen për disa muaj nëse ruhen në depo të ftohtë pas korrjes në -1oC dhe lagështia relative 90-95%. Në varësi të varietetit, koha e mirëmbajtjes varion nga 2-8 javë. Në çdo kohë gjatë periudhës së ruajtjes frutat mund të lënë frigoriferët dhe të ekspozohen ndaj temperaturave prej 20-21oC që të piqen, gjë që arrihet në 4-5 ditë.

Categories
Këshilla Shëndeti

Më lejoni t’ju këshilloj: Këto janë 6 gabimet që po ngadalësojnë metabolizmin tuaj

Gabimet që bëni me metabolizmin tuaj janë të shumta, sepse njerëz jemi dhe nuk mund të jetë mendja kudo. Gjithsesi, janë disa gabime që nuk duhet t’ia falni vetes. Duhet të gjeni mënyrën dhe të mos i përsëritni më. Ose, të mos i përsëritni shumë shpesh.

Merrni shumë kalori – Në fillim merrni shumë kalori e pastaj i ndërprisni fare. E vërteta është se kjo mund ta bëjë më të vështirë humbjen e peshës dhe mirëmbajtjen e peshës. Balanca është çelësi!

Shmangni proteinat – Proteinat rrisin metabolizmin më shumë sesa yndyrnat apo karbohidratet. Marrja e sasisë së proteinave ndihmon në humbjen, por edhe ruajtjen e një peshe konstante.

Jeta sedentare – Të jesh inaktiv, do të thotë që po humb pak ose aspak kalori. Përpiquni të ecni sa më shumë dhe të rrisni në përgjithësi aktivitetin fizik.

Nuk po bëni gjumë mjaftueshëm – Madje nuk mjafton të plotësosh vetëm orët e gjumit. Ky gjumë duhet të jetë cilësor, sepse kështu do të ndihmojë edhe metabolizmin të ketë ritmin e duhur.

Konsumi i pijeve me sheqer – Fruktoza tek këto pije, ul funksionimin e metabolizmit dhe është shkaku numër 1 i dhjamit rreth belit tuaj apo në mëlçi.

Nuk i trajnoni muskujt – Trajnimi i masës muskulare përmirëson së tepërmi metabolizmin tuaj, teksa ju humbisni peshë dhe plakeni (pra rriteni në moshë).

Categories
Shëndeti

A prishet cilësia e gjumit nëse pini kafe në mbrëmje?

Një studim i Universitetit të Floridës dhe të Harvardit ka ngritur shumë pikëpyetje dhe ka shkaktuar shumë polemika mbi rolin e kafesë tek gjumi. Deri më tani besohej se pirja e kafesë në mbrëmje shkaktonte probleme me gjumin, por ky studim i ri i publikuar më herët në gusht thotë të kundërtën.

Në studim morën pjesë 785 njerëz. Ata u mbikëqyrën për plot 5164 ditë dhe netë. Studiuesit mbajtën shënim përdorimin e kafesë, alkoolit dhe nikotinës.

Pjesëmarrësit në studim u pajisën me një pajisje elektronike që u vendos në kyçin e dorës, falë së cilës, studiuesit mund të kishin një panoramë më të qartë të cilësisë dhe kohëzgjatjes së gjumit.

Të dhënat e studimit treguan se nikotina dhe alkooli kanë një ndikim shumë negativ tek fjetja. Mjafton të pini një cigare para gjumit dhe do ju duhen plot 42 minuta që të jeni në gjendje të flini. Kafeina nga ana tjetër nuk prodhonte asnjë efekt anësor në cilësinë e gjumit apo kohëzgjatjen e tij.

Kjo mbikëqyrje kaq e gjatë e përdoruesve të kafeinës, nikotinës dhe alkoolit nuk nxori në pah asnjë lidhje mes pirjes së kafesë dhe parametrave të gjumit. Gjetjet e studimit ishin befasuese për komunitetin shkencor sepse deri më tani besohej fort se kafeina kishte aftësi të bllokonte disa substanca në tru që janë përgjegjëse për gjumin.

Pikëpamjet mbi rolin e kafeinës tek gjumi janë disi kontradiktore dhe ndikimi i saj varion nga individi tek tjetri. Për shembull, ka njerëz që mund të pinë kafenë pa u trazuar në mbrëmje dhe e bëjnë gjumin top.

Ka njerëz që nuk flenë dot siç duhet vetëm sepse kanë pirë kafe pasdite. Deri më tani, studiuesit pretendonin se nëse kafeja pihet deri në 3 orë përpara se të shkoni në shtrat, ajo do t’ju prishë gjumin.

Nëse jeni të ndjeshëm ndaj kafeinës, konsumojeni atë deri përpara orës 14:00. Sasia e filxhanëve të kafesë duhet kufizuar në 4 në ditë.

Categories
Dieta Shëndeti

Dieta alkaline – Ushqimet e duhura dhe përfitimet e saj

Dieta alkaline bazohet në presupozimin se organizmi ynë është i programuar për të funksionuar mirë në një mjedis alkalin, ndërsa ushqyerja jonë, shumë e pasur me produkte të përpunuara ose me origjinë shtazore, ka në fakt efekt acidifikues, të kundërt me atë alkalin.

Dhe kështu riorganizohen rregullat e tryezës duke ndjekur këtë parim: të konsumohet çdo ditë 70-80% ushqime alkaline dhe 20-30% ushqime acide, duke e shndërruar mënyrën e të gatuarit të ngjashme me atë të paraardhësve tanë të cilët ushqeheshin kryesisht me fruta, perime, fruta të thata e fara.

Ushqimet të cilat acidifikohen më shumë – Buka, të gjitha produktet e brumit të përgatitura me miell të rafinuar, sheqeri, ëmbëlsirat, pijet me gaz, djathrat e produktet e tjera të bulmetit, cornflakes. Ato ndiqen nga drithërat e rafinuara (orizi, elbi, bollguri) që duhen konsumuar në sasi të vogla në versionin e tyre integral.

Ushqimet mesatarisht acidifikuese – Mishi, peshku, soja dhe derivatet e saj, arrat. Në sasi të vogla mund të hyjnë tek 30% ushqime acidifikuese, por preferoni ato me origjinë bimore dhe mishin konsumoheni më rrallë.

Ushqimet e alkalinizuara – Perimet, frutat (përfshirë dhe ato me aciditet si agrumet), bajamet, mjalti, patatet, bishtajat e freskëta(mashurkat, thjerrëzat, favet, bizelet). Duhen integruar në çdo vakt.

Përfitimet e saj: Dieta alkaline ka shumë benefite nëse po kërkoni të humbni peshë ose të pastroni organizmin. Pas vetëm një jave ka një efekt detox që ju shfryn dhe ju bën të ndiheni më të lehtë. Dieta alkaline përmirëson tretjen dhe ndihmon për të pasur një bark të sheshtë. Pastron, ushqen dhe hidraton lëkurën. Përmirëson humorin falë sheqernave të mira dhe enzimave me efekt rivitalizues. Eliminon nervozizmin dhe ankthin. Eliminon urinë sepse balancon ngritjet e papritura të sheqerit që shkaktojnë dhe kriza urie.

Categories
Shëndeti

Për fuqinë e trurit të njeriut, sekreti qëndron te vitaminat që merr

Shëndeti i mendjes bazohet ndjeshëm në një regjim të pasur ushqimor me produkte që stimulojnë çdo qelizë të tij. Më poshtë do të gjeni një listë të 7 vitaminave më të mira që fuqizojnë trurin, përmirësojnë kujtesën dhe performancën mendore.

Vitamina A
Të gjithë i njohim vlerat e vitaminës A për shëndetin. Por kjo vitaminë është thelbësore për zhvillimin e shëndetshëm të trurit. Vitamina A zgjeron aftësitë e mendjes dhe të sistemit nervor. Ajo përmirëson ndërlidhjen mes zonës së kujtesës dhe mësimit dhe zonës së qelizave. Kjo vitaminë shërben si antioksidant, një mjet i fuqishëm kundër radikaleve të lira. Burimet më të mira të vitaminës A janë spinaqi, pjeshka, mëlçia dhe kajsitë.

Acidi Folik
Është një nga format e vitaminës B9 dhe mban nën kontroll qelizat e trurit. Acidi folik forcon kujtesën afat shkurtër dhe vigjilencën dhe largon amullinë në veprime dhe letargjinë. Disa prej burimeve ushqimore më të pasura me acid folik janë barishtet, thjerrëzat, fasulet dhe bishtajoret.

Vitamina B6
Është një nga vitaminat e kompleksit B e dobishme për një kujtesë të fortë. Disa nga burimet më të mira të kësaj vitamine janë pjepri, mishi, drithërat e pasuruar dhe fasulet.

Vitamina B12
Kjo vitaminë është jetësore për shëndetin e qelizave nervore. Ajo mban të paprekur mielinën e cila mbulon fibrat nervorë dhe lëshon impulse elektrike në tru. Në këtë mënyrë, kjo vitaminë parandalon sëmundjet e trurit. Vitamina B12 parandalon depresionin dhe luhatjet e humorit dhe rrit vigjilencën. Ajo parandalon humbjen e kujtesës. Disa nga burimet më të mira të kësaj vitamin janë peshku, mishi i derrit, shpendëve dhe viçit. Ju mund të përdorni edhe suplementë të vitaminës B12 në farmaci. Të dhënat tregojnë se spirulina është shumë e pasur me vitaminë B12.

Vitamina C
Radikalet e lira janë një rrezik madhor i qelizave të trurit. Mënyra më e mirë për të parandaluar dëmin e këtyre radikaleve është marrja e antioksidantëve. Vitamina C e luan këtë rol shkëlqyeshëm dhe siguron shëndetin jo vetëm të trurit por edhe të sistemit imunitar dhe zemrës. Burime të mira të vitaminës C janë agrumet dhe bishtajoret.

Vitamina D
Ndihmon shëndetin e qelizave të trurit dhe mirëmbajtjen e tyre. Burime të mira të vitaminës D janë shpendët, mishi i viçit, mëlçia, djathi, peshku, etj. Vegjetarianët mund të konsumojnë kërpudha që përmbajnë vitaminën D2, një formë e vitaminës D. Drita e diellit është gjithashtu një burim i mirë i kësaj vitamine.

Vitamina E
Kjo vitaminë mbron qelizat e trurit dhe nervave nga dëmet e shkaktuara prej radikaleve të lira. Ajo ndalon ose vonon progresin e sëmundjes së ALzheimerit tek të moshuarit. Patatja e ëmbël, barishtet, drithërat dhe arrorët janë burime shumë të mira të kësaj vitamine.

Categories
Shëndeti

Qepa e re, e kuqe apo e bardhë – Cila është më e mira?

Qepa dihet se siguron përbërës esencialë ushqyes dhe probiotikë për shëndetin e përgjithshëm të organizmit. Kur është fjala për shijen, qepa e verdhë është më e përshtatshme dhe me të ka shumë pak shanse që të gaboni. Mirëpo, ekziston edhe një shenjë të cilën mund ta ndiqni me rastin e zgjedhjes së qepës, të cilën do ta përdorni në gjellë – zorrët tuaja.

Disa njerëz kanë probleme me tretjen, sepse hanë lloje të caktuara qepësh. Pos tretjes, disa mbase më mirë është të hanë qepën e zier ngadalë sesa qepët e reja të prera në copë. Nëse pas ngrënies së llojit të caktuar të qepës ndieni fryrje të stomakut apo ju mundon tretja, atëherë mbase ai lloj varieteti apo mënyra e zierjes nuk janë për ju.

Qepa është zgjedhje e shkëlqyeshme e përbërësve ushqyes. Pa marrë parasysh cilin lloj e keni zgjedhur, çdo lloj përmban një dozë të mirë antioksidanti. Të gjitha varietetet përmbajnë flavonoide, të cilat luftojnë kundër radikaleve të lira dhe njihen si kuercetin.

Është treguar që kuercetina ndihmon shëndetin kardiovaskular, mbron potencialisht nga disa lloje të kan.cerit dhe ul shtypjen e gja.kut dhe kolesterinën. Qepa është burim i mirë i probiotikëve, të cilët ushqejnë bakteret e mira në zorrë.

Qepa e kuqe përmban antociane e fitokimikate, të cilat ia japin nuancën e kuqe. Kjo do të thotë që qepa e kuqe përfundimisht është “më e shëndetshmja”, por me siguri ka edhe disa shtesa të përbërësve ushqyes. Çdo qepë siguron përbërës esencialë ushqyes dhe probiotikë për shëndetin e tërësishëm.

Qepa e kuqe: ka shije të shijshme kur piqet në prush, por mund ta hani të gjallë, në sandviçë ose me qebapë. Qepët e kuqe janë të mira për sallata dhe turshi.
Qepa e zakonshme: ky varietet është standard kur përgatisni supë, salca dhe gjellë tradicionale.
Qepa e verdhë: këtë qepë më së shumti përdoreni në gjellë, siç janë perimet dhe mishi i pjekur.
Qepa e ëmbël: ka shije të shkëlqyeshme kur karamelizohet dhe përdoret për ushqime kulmore apo në marmelata me qepë.
Qepa e re: mund ta përdorni në mënyra të ndryshme – ta përzieni në supa, sallata, lyerje, salca apo ta hani të gjallë.

Categories
Këshilla Shëndeti

Anila Kalleshi zbulon frutin që ndihmon për astmën dhe zvogëlon rrezikun e diabetit

Përveç shijes së mrekullueshme, mollët ofrojnë një sërë përfitimesh shëndetësore, duke përfshirë dhe uljen e rrezikut të sëmundjeve të zemrës.

Zvogëlon rrezikun e sëmundjeve të zemrës – Mollët janë lidhur me një rrezik më të ulët të sëmundjeve të zemrës. Ata përmbajnë fibra të tretshme, që ndihmojnë në uljen e niveleve të kolesterolit në gjak. Përmbajnë gjithashtu polifenole të cilat kanë efekte antioksiduese dhe gjenden kryesisht në lëkurë. Një studim tregoi se mollët ulin rrezikun e goditjes në tru me 9 përqind.

Zvogëlon rrezikun e diabetit – Disa studime kanë treguar se konsumi i mollësve lidhet me një rrezik më të ulët të diabetit të tipit 2. Është e mundur që polifenolet e pranishme në mollë parandalojnë shkatërrimin e indeve në qelizat beta të pankreasit, të cilat prodhojnë insulinë dhe shpesh shkaktojnë dëme te njerëzit me diabet të tipit 2.

Ul rrezikun e astmës – Ky frut, i pasur me antioksidantë, mund të mbrojë mushkëritë nga dëmtimi oksidativ. Një studim me më shumë se 68 mijë pjesëmarrës tregoi se ato që konsumuan më shumë mollë kishin një rrezik më të ulët të astmës.