Categories
Shëndeti

Kàncèrî i prostatës, gjithçka duhet të dini dhe si ta parandaloni

Dr. Anila Kalleshi, dietologe klinike:  Kàncèrî i prostatës është më i zakonshëm që nuk lidhet me lëkurën.  Çfarë është kàncèrî i prostatës? Prostata është një gjëndër e rëndësishme për riprodhim. Vetë gjëndra është e ndarë në zona anatomike. Në mënyrë tipike, kàncèrî i prostatës fillon në zonën periferike (pjesa e pasme e prostatës).

Kàncèrî i prostatës ndodh kur një qelizë normale e prostatës fillon të rritet jashtë kontrollit. Zakonisht rritet ngadalë. Në mënyrë tipike, ajo nuk përhapet përtej gjëndrës së prostatës në kohën e diagnozës. Ka raste kur ajo rritet mjaft shpejt dhe kërkon trajtim më agresiv.

Pas formimit të kàncèrît, ai ushqehet me androgjene, një hormon mashkullor dhe i përdor ato për t’u rritur. Jo të gjithë kàncèret e prostatës duken njëlloj. Disa qeliza të kancerit të prostatës zhvillohen më shpejt dhe ndahen, ose metastazohen, në pjesë të tjera të trupit. Këto janë me gjasë indet më të afërta me prostatën siç janë fshikëzat seminale dhe nyjet limfatike aty pranë.

Nuk ka shenja paralajmëruese për këtë lloj kàncèrî sepse tumori nuk shtyn kundër asgjëje dhe nuk shkakton dhimbje. Mund të rritet ngadalë për vite para se të zbulohet. Kjo do të thotë që kontrolli i rregullt është thelbësor për kapjen dhe mposhtjen e sëmundjes. Rrallë, kàncèrî i prostatës shkakton simptoma. Disa nga këto mund të jenë më poshtë:

Nevoja për të urinuar shpesh. Vështirësia në fillimin ose mbajtjen e urinimit. Urinim i dhimbshëm ose djegie. Gja k në urinë ose spermë. Vështirësia e ejakulimit. Dhimbje ose ngurtësi në pjesën e poshtme të shpinës, ijeve, legenit ose kofshëve. Ka edhe sëmundje beninje që mund të shkaktojnë simptoma të ngjashme.

Kush është në rrezik më të lartë të kàncèrît të prostatës? Mosha është faktori më i zakonshëm i rrezikut për kàncèrîn e prostatës. Pas kësaj, burrat afrikano-amerikanë kanë më shumë gjasa ta marrin atë. Pastaj, kushdo me një histori familjare të kàncèrît të prostatës. Kushdo që nuk bie në ato kategori është në rrezik mesatar.

Si të parandaloni kàncèrîn e prostatës? Gjenet tuaja më së shpeshti ndikojnë në zhvillimin e kàncèrît të prostatës. Pra, në pjesën më të madhe, parandalimi është jashtë kontrollit tuaj. Ka gjëra që mund të bëni për të minimizuar rrezikun e prekjes nga prostata ose ndonjë kàncèr tjetër.

Shmangia e pirjes së duhanit, mbipesha dhe konsumimi i tepërt i kalciumit të gjitha mund të ndihmojnë në parandalimin e kàncèrît. Qëndrimi në formë të mirë, ushqimi i shëndetshëm, pushimi i mjaftueshëm dhe ndjekja e rekomandimeve të mjekut janë mënyrat më të mira për të parandaluar kàncèrîn.

Ruajeni prostatën, mos i konsumoni këto ushqime: Mos konsumoni mish me yndyrë – Dietat me përmbajtje të tepërt yndyrore lidhen me kancerin e prostatës, kancere të tjera, sëmundje të zemrës dhe shumë sëmundje të tjera. Yndyra, veçanërisht ajo e bulmetit, është treguar se shkakton zmadhim jokanceroz, por potencialisht të rrezikshëm të HBP-së.

Mos konsumoni sheqerna të përpunuara (kek, tortë, karamele, marmallatë, bukë të bardhë, salca të sheqerosura) dhe shmangni ëmbëlsuesit artificialë.Mos i shtoni kripë ushqimit tuaj dhe shmangni ushqimet e kripura.

Mos konsumoni vajra të hidrogjenuara, si ato të gjendura në margarinë, petulla, biskota, torta, ëmbëlsira të tjera, patatina dhe ushqime të tjera të skuqura tepër. Vajrat e hidrogjenuara mund të ndikojnë në mënyrën sesi trupi prodhon dhe përdor kolesterolin dhe substanca të tjera jetësore.

Tregohuni të kujdesshëm për të mos përdorur temperatura tepër të larta kur gatuani: temperaturat mbi 180° ose më të larta mund të hidrogjenojnë çdo vaj.

Mos konsumoni ushqime të konservuara, të paketuara ose të përpunuara në mënyra të tjera. Shumë lëndë ushqyese të rëndësishme shkatërrohen dhe largohen gjatë përpunimit, ndërsa sheqernat, ngjyruesit, lëndët konservuese dhe yndyra shtohen. Ajo që ju mbetet, mund të ketë shije të mirë, por streson trupin tuaj dhe dëmton shëndetin.

Mos konsumoni pije të gazuara, alkool, çaj të zi (që përfshin shumicën e çajrave të ftohta), ose kafe. Pijet e gazuara përmbajnë sheqer të përpunuar (dhe zëvendësues të sheqerit, që janë më keq). Ato janë tepër të gazuara me CO2 dhe shkaktojnë një sforcim të madh për mëlçinë dhe veshkat, të cilat janë shpesh të mbingarkuara tashmë dhe duhet të eliminojnë dioksidin karbonit nga trupi.

Kafeina, e cila është acidifikuese, është njëlloj e dëmshme. Kafeina streson së tepërmi gjëndrat adrenale, duke dobësuar si përfundim aftësinë e tyre për të ekuilibruar dhe rregulluar energjinë tonë për jetën e përditshme dhe shërimin.

Mos konsumoni bulmet, veçanërisht në qoftë se është i pasterizuar. Në Amerikë, konsumimi i produkteve bulmetore është i lidhur ngushtësisht me kàncèrîn e prostatës.

Në qoftë se ju konsumoni ushqime bulmetore, merrni varietetet me cilësinë më të mirë, organike, të pagatuara dhe me përmbajtje të ulët të yndyrës, të cilat gjenden në shumicën e dyqaneve të shëndetshme dhe konsumojini më rrallë.

Mos konsumoni lëngje me vaktet e ushqimit ose menjëherë para ose pas vakteve. Lëngjet hollojnë enzimat e tretjes, duke shkaktuar tretje të dobët, më pak lëndë ushqyese të vlefshme për trupin dhe më shumë stres mbi sistemin.

Nëse mundeni të paktën pakësoni konsumimin e lëngjeve gjatë vakteve në minimum, duke pirë vetëm sasi të vogla. Shmangni përdorimin e akullit në pijet tuaja. Ai mund të pengojë aktivitetin tretës të stomakut dhe të detyrojë trupin ta nxehë lëngun e ftohtë, duke harxhuar energji të konsiderueshme.

Është e këshillueshme që ushqimi të konsumohet në shoqërinë e një shoku ose një të dashuri duke shijuar një bisedë të këndshme. Përtypni mirë ushqimin tuaj të paktën 40 herë për çdo kafshatë dhe ndaloni së ngrëni kur ndiheni i kënaqur (para se të jeni ngopur).

Categories
Lajme

“Nuk ka ditë që s’ndjej dhimbje”, Jessie J flet për sëmundjen që nuk e lë të këndojë

Jessie J u diagnostikua me sëmundjen Ménière në dhjetor dhe që atëherë është duke u përballur me një sëmundje misterioze të fytit që i jep dhimbje kur tenton të këndojë. Dje ajo ka folur sërish me fansat rreth problemit të saj shëndetësor, duke treguar sa e vështirë është për të.

“Dje u përpoqa të këndoj një këngë që zakonisht mund ta këndoj me lehtësi, dhe nuk munda. Problemi që kam nuk është me zërin tim, por po ndikon në zërin tim,” shkroi këngëtarja në Instagram, duke shtuar se ajo qau me forcë dhe e la veten të ndiejë pjesën e thyer brenda saj.

“Kanë kaluar 6 muaj dhe ende nuk mund të kaloj një ditë të plotë pa dhimbje në mes të qafës / fytit. Disa ditë janë shumë më të mira se të tjerat,” tregoi ajo për luftën me sëmundjen e Ménière – një çrregullim që prek veshin e brendshëm dhe shkakton marramendje të rëndë, zhurmë në vesh dhe humbje dëgjimi.

“95% të kohës jam mirë. Pozitive dhe e fortë. Kjo është ajo që unë tregoj këtu kryesisht. Por, po, ndonjëherë si dje, unë thyhem… E gjithë shpresa zhduket. Ndihem aq e humbur dhe aq vetëm në atë që po ndodh. Unë mendoj se po e ndaj këtë sepse njerëzit gjithmonë më thonë ‘Si qëndron kaq pozitive gjatë gjithë kohës’ dhe e vërteta është se nuk jam” -tha ajo. “Unë nuk e jap veten. Por nuk krenohem që pretendoj se jam mirë. Nuk është e shëndetshme.”

Këngëtarja e e njohur e ndau këtë mesazh për të gjithë ata që po kalojnë nëpër të njëjtën situatë, për t’u thënë se s’janë vetëm.

Categories
Shëndeti

Kokso-artroza: shkaqet, shenjat dhe trajtimi / Gjithçka çfarë duhet të dini!

Coxo arthroza’ ose artroza e artikulacionit kokso-femoral është një sëmundje degjenerative e cila futet në grupin e osteoartrozave. Kokso-artroza prek kërcin artikular të artikulacionit kokso-femoral dhe ka një evolucion të ngadaltë.

Shkaqet; Plakja natyrore e artikulacioneve. Mosha mbi 40 vjeç. Traumat dhe mikrotraumat e përsëritura. Mbipesha. Faktorët trashëgues. Çrregullimet lokale të artikulacionit kokso-femoral si: nekroza avaskulare e kokës femorale, displazia e këtij artikulacioni, luksacionet, subluksacionet, sëmundja Paget dhe Perthes, etj.

Simptomat: Dhimbje e cila lokalizohet në pjesën e kofshës, në plikën inguinale apo regjionin trokanterik si dhe në pjesën gluteale. Kufizim të lëvizjeve në artikulacionin kokso-femoral. Kjo vjen si rezultat i degjenerimit të kërcit artikular dhe zvogëlimit të hapësirës artikulare.

Personat me kokso-artrozë kanë vështirësi në mbledhjen e këmbës si dhe ta rrotullojnë atë nga brënda. Me kalimin e kohës mund të kërkojnë mjete ndihmëse për të lëvizur ose mund të mos lëvizin fare.
Kontraktura muskulare. Duke qëndruar në pozicione që parandalojnë dhimbjet ato zhvillojnë kontraktura muskulore.

Shenjat radiologjike – Në një radiografi të artikulacionit kokso-femoral do të shihni: zvogëlim të hapësirës artikulare, shtypje te kockës subkondrale, osteofite dhe geode

Trajtimi – Trajtimi i kokso-artrozës është medikamentoz dhe me fizioterapi. Në fazat e rënda bëhet ndërhyrje kirurgjikale e cila konsiston në vendosjen e një proteze në këtë artikulacion.

Medikamentet që rekomandohen janë anti-inflamatorët josteroidë dhe analgjezikët. Rekomandohen ushtrimet fizike por pa ngarkesë, noti si dhe biçikleta pasi ruajnë lëvizshmërinë dhe trofizimin e muskujve. Ndërsa sportet me sforcim të madh fizik duhen evituar sepse përshpejtojnë proceset degjenerative.

Shot of a doctor discussing something on a digital tablet with a senior patient in a clinic