Categories
Këshilla

A e dini pse nuk duhet t’i lani dhëmbët pasi të konsumoni mëngjesin?

Si duket rutina juaj e mëngjesit? Një vrap energjik i ndjekur nga një dush i ftohtë? Zgjimi tre herë para se të dilni nga shtrati? Ne të gjithë i fillojmë ditët tona ndryshe, por ka një pjesë të rutinës së mëngjesit që të gjithë duhet ta bëjmë në një mënyrë të caktuar, sipas një videoje virale TikTok.

Anna Peterson nga Essex është një terapiste dentare (një profesioniste shëndetësore që bën disa nga punët më të drejtpërdrejta të ndërmarra nga një dentist). Në një video të shpërndarë në llogarinë e saj stomatologjike Tik Tok, Peterson thotë se nuk duhet të lani kurrë dhëmbët pas mëngjesit, bëjeni gjithmonë më parë.

“Ka dy arsye për këtë”, shpjegon ajo për ndjekësit e saj. “Kur hani mëngjes, goja juaj bëhet acid, kështu që ajo që po bëni kur lani dhëmbët pas mëngjesit është të fshini acidin në dhëmb dhe kjo konsumon smaltin.

“Edhe larja para mëngjesit mbron dhëmbët tuaj nga çdo gjë që do të hani.” Këshillat e saj mbështesin një raport të markës së pastës së dhëmbëve Colgate, duke thënë se larja e dhëmbëve pas ngrënies mund “ndonjëherë” të ndikojë në smaltin e dhëmbëve tuaj.

Mund të vijë si një tronditje për këdo që supozoi se ishte më mirë të lani dhëmbët pas mëngjesit në një përpjekje për të hequr qafe ushqimin që sapo keni konsumuar. Në pjesën e komenteve, një ndjekës pohoi: “Jo të gjithë dentistët pajtohen për këtë. Disa dentistë thonë se është mirë për sa kohë që largoheni 30 minuta pasi keni ngrënë/pirë ”. Grupi i kujdesit shëndetësor Bupa pajtohet që nëse lani furçën pas ushqimit, është mirë të prisni të paktën një orë pasi të keni ngrënë pasi kjo i jep kohë pështymës të neutralizojë acidet në gojë të shkaktuara nga ushqimet.

Faqja e internetit e NHS nuk ka këshilla specifike nëse duhet të lani dhëmbët para ose pas mëngjesit. Ju këshillon që të lani gjithmonë dhëmbët me pastë dhëmbësh me fluor dy herë në ditë për rreth dy minuta çdo herë për të ndihmuar në mbajtjen e dhëmbëve dhe gojës tuaj të shëndetshëm.

Categories
Këshilla

Njerëzit me kolesterol të lartë nuk duhet të hanë vezë?! Kush e tha?

Për një kohë të gjatë është thënë se njerëzit me kolesterol të lartë nuk duhet të hanë disa produkte të caktuara. Vezët ishin një prej tyre. Po, është e vërtetë se të verdhat e vezëve përmbajnë më shumë yndyrë dhe kolesterol sesa të bardhat, por jo të gjitha yndyrnat janë të këqia.

Natyrisht, nuk është një ide e mirë për të ngrënë 3 vezë për mëngjes çdo ditë, por 1 vezë në ditë nuk do të të dëmtojë. Ata që vuajnë nga diabeti dhe sëmundjet kardiovaskulare duhet të jenë më të kujdesshëm dhe të hanë jo më shumë se 3 vezë në javë.

Pra, ky është një mit i vezëve, siç ka edhe shumë të tjerë që duhet t’i themi lamtumirë në shek XXI. Uroj që të mos e keni marrë parasysh. Edhe nëse e keni bërë, ja që ka ardhur koha të ndryshoni mendje.

Categories
Receta

RECETA: Makarona të ftohta me avokado dhe domate

Përbërësit: 400 gr makarona, 1 avokado, 2 domate të mëdha të qëruara dhe të prera në kubikë, vaj ulliri, kripë, piper, majdanoz, djathë parmixhano i grirë

Vëmë makaronat të ziejnë me ujë të valuar dhe kripë. Kur makaronat duan edhe fare pak që të ziejnë, në një tas të madh hedhim domatet dhe tulin e avokados, pasi i kemi qëruar lëkurën dhe i kemi hequr bërthamën.

Shtojmë kripë, piper dhe vaj ulliri pjesë-pjesë derisa të përftojmë një masë kremoze. I përziejmë me pirun dhe lëmë tasin mënjanë. Makaronat e ziera i kullojmë dhe i hedhim në tasin ku kemin përgatitur salcën.

I përziejmë me kujdes me lugë druri dhe i shërbejmë menjëherë me djathë Parmigiano të grirë dhe majdanoz. Ju bëftë mirë! (Receta u mor te NEPS)

Categories
Këshilla Shëndeti

Dëshiron të shtosh pak dozën e lumturisë? Zbukuroje ditën me pesë zakone të thjeshta

Rregullimi i krevatit – Ndërsa shumë njerëz mendojnë se është një nënvlerësim, rregullimi i shtratit tuaj në mëngjes ju jep një ndjenjë të arritjes në fillim të ditës.

Komunikim i shkurtër me të dashurit – Nuk duhet të jetë një bisedë e gjatë, thjesht mund t’u dërgoni atyre një video apo mesazh argëtues që duhet ta shihni së shpejti. Nuk kalon shumë kohë për të treguar se kujdeseni për ta. Përveç të qenit në krah të ngjarjeve në jetën e njerëzve të dashur, ju gjithashtu do të ndjeni praninë e tyre gjatë ditës.

Vajra esenciale – Edhe pse ka shumë kërkime kontradiktore mbi efektivitetin e vajrave esenciale kur është fjala për kurimin e sëmundjeve, fakti është se aroma e livandos relakson dhe rozmarina ju qetëson. Zgjidhni atë që ju përshtatet më së miri.

Lëvizni për pesë minuta – Eshtë shumë e rëndësishme t’i kushtoni pesë minuta në ditë vetes, pavarësisht nëse është një meditim i shkurtër, vallëzimi me këngën tuaj të preferuar ose shtriqje – zgjidhni vetë. Eshtë e rëndësishme të filloni të ndiheni të sigurt dhe të fortë, dhe mos harroni të falënderoni trupin tuaj për gjithçka që bën për ju.

Hani frutat tuaja të preferuara – Kur ishte hera e fundit që keni ngrënë një ananas? Blini frutat tuaja të preferuara dhe kënaquni.

Categories
Shëndeti

Ja çfarë ndodh nëse hani mish pule të pagatuar, mos e bëni kurrë këtë gabim!

Biftek “al sangue”? Po, faleminderit! Karkaleca crudo? Patjetër! Mish pule të pagatuar? Jo dhe jo për 1000 vjet, faleminderit. Nëse kurioziteti ju ka shtyrë ndonjëherë të shijoni mish pule apo të çdo shpendi tjetër të pagatuar, gjasat janë që nuk keni pasur një ekperiencë të mirë.

Mishi i pulës i pagatuar dhe lëngjet e tij janë shpesh të kontaminuar me bakterin campylobacter, salmonelë dhe bakterin clostridium perfringens. Ndaj konsumimi i këtij mishi mund të shkaktojë të vjella të kombinuara me diarre, temperaturë dhe kontraksione të forta të stomakut.

Në varësi të baktereve që merren, simptomat mund të fillojnë brenda 6 orëve ose edhe 2 deri në 5 ditë pas konsumimit të mishit. Dhe më e keqja është se pas konsumimit ndoshta aksidental, nuk ka asgjë që mund të bësh që të shpëtosh prej këtyre simptomave. As shpëlarja e gojës dhe as të stimulimi i së vjellës nuk ndihmon.

Në raste të tilla, kur simptomat janë përkeqësuar, është e nevojshme paraqitja në spital ku mjekët me siguri do të dijnë ç’të bëjnë. Por a ndodh e njëjta gjë edhe nëse mishi i pulës është pakëz i pagatuar mirë. Fatkeqësisht po!

Përgjithësisht, mishi i pulës i gatuar mirë duhet të ketë ngjyrë të bardhë deri në qendër të tij, ku temepratura e lartë depërton me më shumë vështirësi. Nëse mishi ka ngjyrë rozë në pjesën e brendshme, do të thotë se nuk është gatuar mjaftueshëm dhe nuk është aspak i sigurt për konsum.

Categories
Këshilla

A e dini pse një grusht me lajthi dhe kikirikë çdo ditë është 100% e rekomanduar?

Konsumimi i një grushti me lajthi ose kikirika në ditë, jo vetëm që të mban larg urisë për ushqime të shpejta e të dëmshme, por edhe një zakon i shëndetshëm. Ndërkohë që studimet e mëparshme kanë theksuar vlerat ushqyese që kanë këto fruta të thata, një tjetër studim i ka lidhur ato me uljen e rrezikut të vdekjes dhe të prekjes nga sëmundjet kronike.

Në këto të fundit përfshihen sëmundjet e rrugëve të frymëmarrjes, ato neurodegjenerative ku bëjnë pjesë Alzhaimer dhe Parkinson, sëmundjet kardiovaskulare, kanceri dhe diabeti. Konsumimi i gjalpit të kikirikut nuk është parë të ketë ndonjë efekt mbrojtës.

Studimi ka përfshirë të dhënat e 120’000 meshkujve dhe femrave të moshës 55-69 vjeç. Ata që konsumonin lajthi dhe kikirika kanë treguar shifra mbersëlënëse përsa i përket vdekjeve dhe prekjes nga sëmundjet e rënda.

Studiuesit madje kanë përcaktuar se sasai e duhur e konsmimit ditor është 10 gram. Një sasi më e lartë nuk ka treguar ndikim në këtë kuadër.

Categories
Shëndeti

Si t’i zgjidhni dhe ruani dardhat

Dardhat janë të pasura me lëndë ushqyese si fibra, antioksidantë, minerale dhe vitamina, ndërsa kanë pak kalori, aciditet të ulët dhe efekt shumë të ulët alergjik. Ato janë një burim i mirë i fibrave dietike, pasi 100 g dardhë sigurojnë 3.1 g fibra. Dardhat janë një burim i mirë i mineraleve si bakri, hekuri, kaliumi, mangani dhe magnezi, si dhe vitamina B. Ato janë të pasura me pektinë, e cila ul ndjeshëm nivelin e kolesterolit “të keq” (LDL). Është i pasur me flavonoide si β-karoteni, luteina dhe zeaksantina.

Dardhat gjenden në nuanca të ndryshme si jeshile e hapur, jeshile-verdhë, e verdhë, e verdhë e hapur/e artë, jeshile me të kuqe në varësi të varietetit.

Mirëmbajtja – Ideali është që t’i lini të piqen në temperaturën e dhomës së pari dhe më pas t’i vendosni në frigorifer, pa i larë. Ato do të zgjasin të paktën një javë. Rregulli i përgjithshëm është se freskia ngadalëson maturimin e tyre dhe nxehtësia e përshpejton atë. Ruani ato në frigorifer veçmas nga frutat/perimet e tjera, pasi lëshojnë etilen i cili shpejton shumë pjekjen dhe zvogëlon ditët e ruajtjes së perimeve dhe frutave të tjerë.

Dardhat kur korrren në fazën e duhur të pjekurisë mund të ruhen për disa muaj nëse ruhen në depo të ftohtë pas korrjes në -1oC dhe lagështia relative 90-95%. Në varësi të varietetit, koha e mirëmbajtjes varion nga 2-8 javë. Në çdo kohë gjatë periudhës së ruajtjes frutat mund të lënë frigoriferët dhe të ekspozohen ndaj temperaturave prej 20-21oC që të piqen, gjë që arrihet në 4-5 ditë.

Categories
Receta

RECETA: Kërpudha me vezë dhe djathë kaçkavall

Përbërësit: 500 gr kërpudha, spec djegës, 4 lugë vaj, 4 vezë të ziera, 80 gr djathë kaçkavall, kripë, piper, majonezë

Si fillim marrim kërpudhat dhe i pastrojmë. Pasi i pastrojmë i grijmë në fletëza të holla. Me pas në një tigan hedhim vajin dhe e nxehim,

Hedhim kërpudhat derisa të zbuten dhe të avullojnë lëngun që lëshojnë. Më pas i hedhim kripë, piper dhe sipas dëshirës spec diegës. Pasi zbuten mjaftueshëm i rendisim në një enë qelqi dhe sipër vendosim vezët e ziera të prera në rende.

Masës i shtojmë sipër majonezë, djathë kaçkavall të grirë dhe e vendosim për 5 minuta në furrë. Ju bëftë mirë!

Categories
Lajme

Kura me lëkurën e shegës për gastritin dhe diarrenë (si përgatitet)

Me afrimin e stinëve të ftohta, organizmi është i pari që vëren ndryshimet. E në veçanti stomaku i cili ndjen menjëherë të ftohtin duke shkaktuar kështu dhimbje të mëdha. Personat që kanë probleme të vazhdueshme me këtë organ me siguri e kanë parasysh shtimin e dhimbjeve gjatë kësaj periudhe.

Në të gjithë morinë e kurave, mediakamenteve apo ushtrimeve masazhuese për të parandaluar këtë dhimbje, zgjidhjet natyrale janë më të dobishmet e të preferuarat. Për këtë arsye në këtë artikull ju shpjegojmë se si të kuroni dhimbjet e forta të stomakut me një frut shumë të dashur të vjeshtës. Shega mund të përdoret si një kurë natyrale mjekësore për të shpëtuar nga ky problem e veçanërisht lëkura e saj. Ndiqeni më poshtë përgatitjen e saj në shtëpitë tuaja sipas këshillave.

Si të përgatisni kurën – Megjithëse kur mendoni shegën e para që ju kujtohet është shija e mirë e kokrriza të saj apo ngjyra e mrekullueshme vishnje, edhe lëkura e saj nuk mbetet pas. Pavarësisht se konsiderohet një barrë për t’u hequr sa herë që doni të konsumoni një shegë, që sot shegën do ta përdorni me çdo pjesë të saj. Lëkura e shegës ju ndihmon me një sërë sëmundjesh dhe dhimbjesh duke filluar që nga diarreja deri tek dhimbjet e stomakut.

Për dhimbjet e stomakut – Nëse keni kriza të mëdha barku, vuani nga ulçera apo thjesht dhimbje stomaku, drejtohuni nga lëkurët e shegëve. Ato mund t’ju lirojnë nga të gjithë këto dhimbje shumë lehtë vetëm me disa përgatitje të vogla. Mjafton të zieni 200 ml ujë bashkë me 10-20 gr lëkurë shege të thatë e më pas hiqeni nga zjarri. Lëreni ashtu të pushojë për 30 minuta derisa të formohet një lloj lëngu dhe konsumojeni të ngrohtë. Këtë proces mund ta përsërisni disa herë radhas ose derisa dhimbjet e stomakut të pushojnë.

Për gastritin – Gastriti njihet si një nga sëmundjet më të bezdisshme të stomakut dhe gjithashtu si një nga më të përhapurat. Për t’i bërë ballë kësaj gjendje mund të përdorni kombinimet e çajrave me lëkurë shege. Mjafton të përgatisni sërish pak çaj me lëkurë shege, të kulloni ujin dhe ta konsumoni atë menjëherë.

Një mënyrë tjetër është edhe ajo e përzierjes së këtij çaji me pak qumësht apo mjaltë. Kështu stomaku juaj od të gjejë qetësi në një kohë fare të shkurtër. Të njëjtin trajtim mund ta përdorni edhe për dhimbje apo gjendje të tjera të stomakut në çdo kohë.

Për diarrenë – Pa dyshim një ndër dhimbjet më të zakonshme të stomakut që prek çdo moshë pa u kursyer nëse nuk jeni të kujdesshëm. Për të ndaluan diarrenë mjafton të grini 15 gr lëkurë shege dhe 10 gr arrë moskat dhe t’i zieni në formën e një çaji. Në një tenxhere hidhni dy gota ujë rreth 500 ml, bashkë me pluhurin e arrës moskat dhe lëkurën e grirë të shegës. Lërini të ziejnë për disa minuta derisa uji që ndodhet në tenxhere të shterojë deri në gjysmën e tij. Më pas kullojeni çajin tuaj dhe konsumojeni një herë në ditë në varësi të zgjatjes së problemit.

Categories
Lajme

Ullinj jeshil apo të zinj, ku ndryshojnë nga njëri-tjetri?

Ullinjtë jeshilë apo të zinj, cilët janë të preferuarit tuaj? Ngjyra e ullinjve shpesh përbën një faktor në përzgjedhjen e këtij fruti të rëndësishëm, si në rastin e njerëzve që janë të ndarë mes çokollatës së zezë apo asaj me qumësht.

Zgjedhja mes dy ullinjve është tërësisht personale, siç është përzgjedhja e muzikës apo parfumit, por me ullinjtë njerëzit gjithnjë anojnë ndaj atij me ngjyrë jeshile.

Ndryshimi mes ullinjve të zinj dhe jeshilë – Fama e ullinjve për vlerat mjekësore dhe ushqyese nuk është zbehur prej shekujsh. Këto fruta rriten me bollëk në Mesdhe dhe në Shqipëri por edhe në Azinë qendrore dhe Afrikë.

Ndryshimi mes ullinjve të zinj dhe jeshilë është minimal. Në fakt bëhet fjalë thjesht për nivelin e pjekjes. Ullinjtë jeshilë janë të papjekur mirë, ndërsa ato të zinj janë të pjekur tërësisht. Një tjetër dallim mes të dyve është se ullinjtë e gjelbër duhen futur në ujë me kripë, ndërsa ullinjtë e zinj nuk kanë nevojë për tretësirë kripe.

Ullinjtë jeshilë përmbajnë më shumë vaj se ullinjtë e zinj. Ullinjtë jeshilë janë më të fortë dhe kanë më shumë lagështirë, ndërsa ullinjtë e zinj janë të thatë, por kanë shije më të butë. Shefat e kuzhinës kanë preference të ndryshmë në përdorimin e ullinjve jeshilë ose të zinj në menutë e tyre. Shumica përdorin ullinjtë jeshilë për t’u dhënë menuve të tyre një shije pak më të hidhur.

Ullinjtë jeshilë nuk gatuhen as nuk piqen, ndërkohë që ullinjtë e zinj përdoren në gatimet me bazë mishi, sallata, pica dhe panine me brumë pice. Ullinjtë jeshilë kombinohen me turshi, kaperi, sardele, bajame dhe speca për mbushje të ndryshme, ndërkohë që ullinjtë e zinj jo. Në aspektin e vlerave ushqyese, ndryshimi mes ullinjve jeshilë dhe atyre të zinj është gjithashtu minimal.

Përdorimet në kuzhinë – Ullinjtë jeshilë përdoren në pije alkolike siç është martini, dhe në sallata, sidomos ajo me vezë. Ato mund të hahen veçmas, por nuk gatuhen ose ngrohen kurrë sepse shija e tyre e fortë mbyt aromën e çdo përbërësi tjetër. Ullinjtë e zinj nga ana tjetër përdoren gjërësisht për sallata, pica, makarona dhe gatime të tjera mesdhetare.

Ullinjtë e zinj mund të mos jenë origjinal të zinj – Tingëllon çuditshëm, por ashtu është. Shqipëria prodhon kaq shumë ullinj sa një fenomen i tillë falsifikimi ngjyrash nuk ndodh në vendin tonë. Megjithatë në vende ku ulliri importohet ndodhin gjëra të çuditshme. Shija e ullinjve të zinj është e thellë, por shpesh konsumatorët e huaj kanë hasur ullinj pa shije apo aromë.

Gati të gjithë ullinjtë e zinj të importuar dhe paketuar që shiten nëpër markete, janë thjesht ullinj jeshil të ngjyrosur. Nëse merrni ullinj të papjekur dhe i zhysni në solucione me bazë alkaline apo ujë të oksigjenuar, atëherë ato do të nxihen.

Më pas, përdoret një kimikat që rregullon ngjyrën e ullinjve përpara se ato të paketohen në tretësirë me kripë. Etiketa e këtyre produkteve, sigurisht që nuk e përfshin këtë informacion, duke qenë se në teori bëhet fjalë për përpunim se sa thjesht një ngjyrosje. Nëse do të përballeni me zgjedhjen mes një ulliri të rremë të zi dhe atyre të vertetë jeshil, zgjidhja është e thjeshtë, apo jo?